UTM nedir?
UTM (Urchin Tracking Module), bir bağlantının sonuna eklenen kısa etiketlerdir. Biri bağlantıya tıkladığında Google Analytics gibi bir analiz aracı bu etiketleri okur ve ziyareti etikete göre kaydeder: hangi platformdan, hangi kampanyadan, hangi bağlantıdan geldi.
Etiket olmayan bağlantıda analiz aracı kaynağı kendi tahmin eder. Tarayıcı, uygulama ya da mesajlaşma programı kaynağı iletmezse ziyaret “Direct” (doğrudan) sayılır ve neyin işe yaradığı görünmez olur.
Bir UTM bağlantısının anatomisi
Soru işaretinden sonra gelen her utm_ alanı bir bilgi taşır, alanlar & işaretiyle birbirine bağlanır:
fourdeck.com/blog?utm_source=instagram&utm_medium=social&utm_campaign=kis-rehberi&utm_content=biyografi-baglantisi
| Alan | Neyi söyler | Sosyal medyada örnek | Zorunlu mu? |
|---|---|---|---|
| utm_source | Ziyaretçinin geldiği yer | instagram, tiktok, youtube | Evet |
| utm_medium | Trafiğin türü | social, paid_social, email | Evet |
| utm_campaign | Kampanya ya da çalışmanın adı | kis-rehberi, yaz-indirimi | Evet |
| utm_content | Aynı kampanyadaki hangi bağlantı | biyografi-baglantisi, hikaye-1 | Hayır, ama önerilir |
| utm_term | Anahtar kelime (genelde ücretli aramada) | — | Hayır |
| utm_id | Kampanya kimliği (maliyet verisi aktaranlar için) | — | Hayır |

Sosyal medyada neden işe yarar?
Sosyal platformlar trafiği çoğu zaman tıklamadan önce siteden ayrı bir uygulamada tutar. Uygulamanın içinden açılan bağlantılarda kaynak bilgisi her zaman iletilmeyebilir; bir mesajlaşma programından gelen ziyaretçi de çoğunlukla “Direct” görünür. UTM bu bilgiyi bağlantının içine koyduğu için kaynak, tıklamanın yapıldığı yerden bağımsız olarak kaydedilir.
- Aynı gönderiyi iki ayrı platformda paylaştığınızda hangisinin ziyaret getirdiğini görürsünüz.
- Biyografi bağlantısı, hikâye bağlantısı ve gönderi bağlantısını ayırarak içeriğin hangi yüzünün işe yaradığını anlarsınız.
- Kampanya bittiğinde “bu kampanya siteye kaç ziyaret getirdi?” sorusuna tahminle değil kayıtla cevap verirsiniz.
- Ücretli reklam ve organik paylaşımı ayrı kanallar olarak karşılaştırabilirsiniz.
Adlandırma kuralı: 5 satırlık bir kılavuz
UTM’in asıl derdi etiketlerin kendisi değil, tutarlılıktır. Büyük ve küçük harf farklı değerdir: Google’ın belgesine göre “Meta” ile “meta” raporda ayrı satır olur. Bir kişi “instagram”, diğeri “Instagram”, üçüncüsü “ig” yazarsa aynı kaynak üç parçaya bölünür. Bunu önlemek için ekipçe şu beş kuralı sabitleyin:
- Her şey küçük harf, boşluk yok. Kelimeleri tireyle ayırın: kis-rehberi.
- Türkçe karakter yok: kasım yerine kasim. Tarayıcı bu harfleri yüzde koduna çevirir ve aynı kelimenin farklı yazımları ayrı sayılır.
- utm_source platformun adıdır: instagram, tiktok, youtube, pinterest, facebook. Kısaltma ya da takma ad kullanmayın.
- utm_medium için sabit bir liste kullanın: organik paylaşımda social, ücretli reklamda paid_social, e-postada email.
- utm_campaign dönemi ve konuyu söyler. Örnek: 2026-11-kis-rehberi. Başlangıç tarihi, kampanyayı sonradan bulmanızı kolaylaştırır.
Listeyi bir tabloya yazıp herkesin eriştiği bir yere koyun. Kuralı paylaşmak, kuralı bilmek kadar önemli; yeni bir ekip arkadaşı ilk bağlantısını bu tabloya bakarak oluşturabilmeli.
Neden utm_medium’a dikkat?
GA4, trafiği kanallara (Organic Social, Paid Social, Email, Referral gibi) ayırırken kaynak ve aracı değerine bakar. Tanınan bir kaynak ya da aracı yazarsanız ziyaret doğru kanala düşer; tanınmayan bir değer yazarsanız “Unassigned” (atanmamış) olarak kalır. “Mailchimp” ya da “bulten” yazmak e-posta trafiğini Email kanalına koymaz, “email” yazmak koyar.
| Yazdığınız | GA4’te düştüğü kanal |
|---|---|
| source=instagram, medium=social | Organic Social |
| source=instagram, medium=paid_social | Paid Social |
| source=bulten, medium=email | |
| source=instagram, medium=bio | Organic Social (kaynak tanındığı için) |
| source=ajansx, medium=uzman | Unassigned (tanınmıyor) |
Tablo GA4’ün varsayılan kanal grubunun ana kurallarına dayanır; kendi mülkünüzde özel bir kanal grubu tanımladıysanız sonuç farklı olabilir. UTM Oluşturucu kaynak ve aracıyı yazdığınızda bağlantının hangi kanala düşeceğini önceden gösterir.
Örnek: tek kampanya, üç bağlantı
Kurgu bir örnek: bir seramik atölyesi “Kış sofrası” rehberini yayımlıyor ve aynı sayfaya üç yerden bağlantı veriyor.
| Nerede | utm_source | utm_medium | utm_campaign | utm_content |
|---|---|---|---|---|
| Instagram biyografisi | social | 2026-11-kis-sofrasi | biyografi | |
| Instagram hikâyesi | social | 2026-11-kis-sofrasi | hikaye-1 | |
| Haftalık bülten | bulten | 2026-11-kis-sofrasi | ana-buton |
Rapor bir hafta sonra şöyle okunur: kampanya adını süzdüğünüzde üç satır görürsünüz ve kaynak/aracıya göre her satırın ziyaret sayısı ayrıdır. Böylece hikâye bağlantısı bültenden çok ziyaret getirdiyse bir sonraki kampanyada hikâyeye daha çok emek verirsiniz.
Sonuçları GA4’te nerede göreceksiniz?
- Raporlar > Edinme > Trafik edinme sayfasını açın.
- Tabloda ana boyutu “Oturum varsayılan kanal grubu” yerine “Oturum kaynağı / aracı” ya da “Oturum kampanyası” olarak seçin.
- Kampanya adına göre süzün ve utm_content’i ikinci boyut olarak ekleyin. Hangi bağlantının ne kadar oturum getirdiği alt alta görünür.
- Yalnız ziyaret sayısına bakmayın: oturum süresi, etkileşimde bulunan oturum ve (kuruluysa) dönüşüm sütunlarını da yan yana okuyun.
Sık yapılan altı hata
- Büyük/küçük harf karışıklığı. “Instagram” ve “instagram” aynı kaynağı ikiye böler. Kural: hep küçük harf.
- Kendi sitenizin içindeki bağlantılara UTM eklemek. Sitenizdeki bir banner’dan ya da menüden sayfaya giden bağlantıya etiket koyarsanız ziyaretçinin asıl kaynağı üzerine yazılabilir ve tek bir ziyaret iki oturuma bölünebilir. UTM yalnız dışarıdan siteye gelen bağlantılara aittir.
- Tanınmayan bir utm_medium yazmak. Yukarıdaki tablodaki gibi, ziyaret “Unassigned” olarak kalır.
- Kişisel bilgiyi bağlantıya koymak. E-posta adresi, ad, telefon: bağlantı paylaşılır, kopyalanır ve analiz kaydına geçer. Hiçbir UTM alanına kişiyi tanıtan bir bilgi yazmayın.
- Kampanya adını yarı yolda değiştirmek. Aynı çalışmanın verisi iki farklı ada bölünür ve karşılaştırılamaz.
- Etiketi yazıp kimseye söylememek. Başka biri aynı çalışma için yeni bir ad uydurur; ortak liste bu yüzden gerekli.
UTM neyi söylemez?
UTM ziyaretin nereden geldiğini söyler; o ziyaretçinin ne yaptığını söylemez. Siteye çok ziyaret getiren bir bağlantı hiçbir şey satmamış olabilir. Satış, form ya da randevu gibi bir sonucu izlemek için GA4’te o eylemi bir dönüşüm olarak tanımlamanız gerekir; UTM yalnızca o dönüşümü hangi kampanyaya yazacağınızı belirler.
Küçük sayılarla da dikkatli olun: bir bağlantı iki ziyaret, diğeri üç ziyaret getirdiyse aradaki farktan sonuç çıkarmayın. Bir fark ancak birkaç hafta aynı yöntemle tekrarlandıysa anlam taşır. Metrik seçimi için sosyal medya analitiği rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
UTM parametreleri nelerdir?
utm_source (kaynak), utm_medium (aracı), utm_campaign (kampanya), utm_content (içerik), utm_term (anahtar kelime) ve utm_id (kampanya kimliği). Kaynak, aracı ve kampanya adını yazmak yeterlidir; diğerleri isteğe bağlıdır.
UTM bağlantısı oluşturmak ücretli mi?
Hayır. Google’ın kampanya URL oluşturucusu ile ücretsiz oluşturabilirsiniz. Fourdeck’in ücretsiz UTM Oluşturucusu da aynı işi yapar; ek olarak değerleri küçük harfe çevirir ve bağlantının GA4’te hangi kanala düşeceğini önceden gösterir.
UTM etiketi sitemin hızını ya da sıralamasını etkiler mi?
Etiketler yalnızca analiz içindir; sayfanın içeriğini değiştirmez. Aynı sayfanın etiketli ve etiketsiz adresleri arama motorunda iki ayrı sayfa gibi görünmesin diye sayfada kanonik adres tanımlı olmalıdır. Bunu site yöneticinizle kontrol edin.
Biyografi bağlantısına UTM eklemeli miyim?
Evet. Biyografi bağlantısı sosyal medyadan siteye gelen en sürekli yoldur. utm_content=biyografi ile hikâye ve gönderi bağlantılarından ayrı görürsünüz.
Kendi sitemdeki sayfalar arasına UTM koyabilir miyim?
Koymayın. Site içi bağlantıdaki etiket ziyaretin gerçek kaynağını değiştirebilir. Site içi tıklamaları ölçmek için GA4 olaylarını kullanın.
WhatsApp’tan gelen ziyaretler neden “Direct” görünüyor?
Mesajlaşma uygulamaları, bağlantıya tıklayan kişinin nereden geldiğini çoğu zaman siteye iletmez. Bağlantıya utm_source=whatsapp eklerseniz bu trafiği ayrı görürsünüz.
Kaynaklar
- URL builders: Collect campaign data with custom URLs, Google Analytics Yardım (erişim: 20 Kasım 2026)



